Zico: brazylijska legenda futbolu i ikona Flamengo

Arthur Antunes Coimbra, powszechnie znany jako Zico, to brazylijska legenda futbolu, która na stałe zapisała się w historii światowej piłki nożnej jako jeden z najwybitniejszych rozgrywających i specjalistów od rzutów wolnych. Urodzony 3 marca 1953 roku w Rio de Janeiro, na marzec 2026 roku będzie obchodził swoje 73. urodziny. Jest żonaty z Sandrą i ma czworo dzieci: Bruno, Christinę, Joana i Thiaga. Znany jako „Biały Pelé”, Zico poprowadził brazylijski klub Flamengo do licznych triumfów, w tym Copa Libertadores i Pucharu Interkontynentalnego w 1981 roku, a jego niezwykły talent do dziś inspiruje kolejne pokolenia zawodników.

W swojej bogatej karierze Zico nie tylko zdobywał laury na boisku, ale również aktywnie działał na rzecz rozwoju sportu, pełniąc funkcję Ministra Sportu w Brazylii. Obecnie, od 2022 roku, dzieli się swoją wiedzą jako doradca techniczny w japońskim klubie Kashima Antlers, kontynuując tym samym swoją silną więź z japońską piłką nożną.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 71 lat (na marzec 2024)
• Żona/Mąż: Sandra
• Dzieci: Bruno, Christina, Joan, Thiago
• Zawód: Piłkarz, trener, działacz sportowy
• Główne osiągnięcie: Poprowadzenie Flamengo do Copa Libertadores i Pucharu Interkontynentalnego w 1981 roku; uznawany za jednego z najlepszych piłkarzy wszech czasów.

Podstawowe informacje o Zico

Arthur Antunes Coimbra, znany na całym świecie jako Zico, urodził się 3 marca 1953 roku w Rio de Janeiro. Jego pseudonim, który stał się synonimem piłkarskiej wirtuozerii, ewoluował wewnątrz rodziny z coraz krótszych form jego imienia Arthur. Początkowo jako Arthurzinho (Mały Artur), poprzez Arthurzico i Tuzico, aż jego kuzynka Ermelinda „Linda” Rolim ostatecznie nadała mu formę Zico. Ze względu na swój niezwykły styl gry, kreatywność i skuteczność, Zico zyskał przydomek „Biały Pelé”. Sam Pelé, największa legenda brazylijskiego futbolu, stwierdził niegdyś, że Zico był graczem, który najbardziej zbliżył się do jego poziomu umiejętności. Obecnie, od 2022 roku, Zico pełni funkcję doradcy technicznego w japońskim klubie Kashima Antlers, kontynuując swoją wieloletnią więź z tą drużyną.

Życie osobiste i wczesne lata Zico

Pasja do futbolu była u Zico obecna od najmłodszych lat, a jej korzenie tkwiły głęboko w rodzinie. Jego starsi bracia, Antunes i Edu, również byli zawodowymi piłkarzami. Sam Zico stawiał pierwsze kroki na boisku w lokalnej drużynie futsalowej Juventude. Jego talent został szybko dostrzeżony. W 1967 roku, mając zaledwie 14 lat, miał odbyć testy w klubie América. Jednak po strzeleniu imponujących 9 goli w jednym meczu dla River Futebol Clube, zwrócił na siebie uwagę reportera radiowego Celso Garcii. To właśnie Garcia namówił ojca młodego zawodnika na testy w znacznie bardziej prestiżowym klubie Flamengo.

W początkach swojej kariery we Flamengo, w latach 1971–1972, Zico musiał przejść intensywny program rozwoju mięśni i specjalną dietę, opracowaną przez José Roberto Francalacciego. Było to spowodowane jego początkową słabością fizyczną, która stanowiła wyzwanie na drodze do zawodowego futbolu. Pomimo tych przeszkód, jego determinacja i talent pozwoliły mu pokonać te trudności.

Kariera klubowa Zico

Debiut i rozwój we Flamengo (1971–1983)

Pierwszy okres kariery Zico we Flamengo, trwający od 1971 do 1983 roku, okazał się niezwykle owocny. To właśnie wtedy poprowadził klub do jego najbardziej chlubnych sukcesów. W tym czasie Flamengo zdobyło Copa Libertadores w 1981 roku oraz Puchar Interkontynentalny w tym samym roku. Ponadto, drużyna z Rio de Janeiro czterokrotnie sięgnęła po tytuł mistrza Brazylii, a Zico był kluczową postacią w każdym z tych triumfów. Zico jest absolutnym rekordzistą tego klubu pod względem strzelonych bramek, zdobywając ich oszałamiające 508 w 731 rozegranych meczach.

Transfer do Udinese i powrót do Brazylii (1983–1985)

W 1983 roku Zico przeniósł się do włoskiego klubu Udinese za kwotę 4 milionów dolarów. Transfer ten wywołał ogromne kontrowersje i protesty kibiców w Udine, którzy głośno wyrażali swoje niezadowolenie, krzycząc „Albo Zico, albo Austria”. Początkowo włoska federacja FIGC blokowała jego transfer. Pomimo tych przeciwności, Zico od razu zadomowił się w Serie A. W swoim debiutanckim sezonie, 1983–84, strzelił 19 goli, ustępując jedynie Michelowi Platiniemu o jedno trafienie, mimo że rozegrał o 4 mecze mniej z powodu kontuzji. Jednak okres gry we Włoszech nie był pozbawiony problemów. Podczas gry w Udinese Zico został oskarżony przez tamtejsze organy podatkowe o uchylanie się od płacenia podatków. Ta sytuacja była jednym z czynników, które przyspieszyły jego decyzję o powrocie do Brazylii w 1985 roku, mimo że jego kariera we Włoszech była obiecująca.

Powrót do Flamengo i kontuzja (1985)

Po powrocie do Flamengo w 1985 roku, kariera Zico została brutalnie przerwana przez poważną kontuzję kolana. Dostał ją po faulu Márcio Nunesa z drużyny Bangu. Uraz ten wykluczył go z gry na wiele miesięcy, negatywnie wpływając na jego formę podczas Mistrzostw Świata w 1986 roku.

Kariera w Japonii (1991–…)

W 1991 roku Zico, po krótkiej przerwie od futbolu, zdecydował się wznowić karierę i dołączyć do japońskiego klubu Sumitomo Metals, znanego później jako Kashima Antlers. Jego przybycie miało ogromne znaczenie dla rozwoju japońskiej piłki nożnej. Pomógł on w promocji nowo powstałej J1 League, stając się lokalną legendą znaną jako „Bóg Futbolu”. Jego wpływ na japońską piłkę był tak znaczący, że w 2009 roku, po zakończeniu kariery trenerskiej w reprezentacji Japonii, objął rolę doradcy technicznego w Kashima Antlers, a od 2022 roku kontynuuje tę funkcję.

Kariera reprezentacyjna

Zico jest uznawany za jednego z najwybitniejszych brazylijskich piłkarzy, którzy nigdy nie zdobyli Mistrzostwa Świata.

Debiut i Igrzyska Olimpijskie

Zadebiutował w reprezentacji Brazylii podczas kwalifikacji do Igrzysk Olimpijskich w 1972 roku. W meczu przeciwko Argentynie strzelił decydującego gola, jednak brak powołania na same igrzyska w Monachium był dla niego na tyle bolesnym rozczarowaniem, że o mało nie porzucił futbolu. To doświadczenie pokazało, jak wielkie znaczenie miały dla niego występy w narodowych barwach.

Występy na Mistrzostwach Świata (1978, 1982, 1986)

Wystąpił na trzech turniejach Mistrzostw Świata: w 1978, 1982 i 1986 roku. W 1978 roku zdobył z drużyną brązowy medal. Jego udział w tych turniejach to kluczowe momenty jego międzynarodowej kariery. Podczas Mundialu w 1978 roku, w kontrowersyjnych okolicznościach, sędzia Clive Thomas nie uznał jego gola głową przeciwko Szwecji, twierdząc, że zagwizdał koniec meczu, gdy piłka była jeszcze w powietrzu po rzucie rożnym, co do dziś budzi dyskusje. Jednym z trudniejszych momentów w jego reprezentacyjnej karierze był ćwierćfinał Mundialu 1986 przeciwko Francji. Wchodząc z ławki jako rezerwowy, Zico zmarnował rzut karny w regulaminowym czasie gry, co mogło zadecydować o awansie Brazylii do dalszej fazy turnieju. Ten moment, obok kontrowersji z 1978 roku, stanowi część jego reprezentacyjnej historii.

Statystyki reprezentacyjne

Zico jest piątym najlepszym strzelcem w historii reprezentacji Brazylii. W barwach „Canarinhos” zdobył 48 oficjalnych goli w 71 rozegranych występach. Jego skuteczność i wpływ na grę drużyny narodowej były kluczowe przez wiele lat.

Nagrody i osiągnięcia

Zico jest posiadaczem wielu prestiżowych nagród i wyróżnień, które potwierdzają jego status jako jednego z najlepszych piłkarzy w historii.

• W 1999 roku zajął siódme miejsce w prestiżowym głosowaniu jury FIFA na Piłkarza Stulecia.
• W 2004 roku został umieszczony przez Pelé na liście FIFA 100, obejmującej najlepszych żyjących piłkarzy na świecie z okazji stulecia federacji.
• Dwukrotnie, w latach 1981 i 1983, został wybrany Piłkarzem Roku przez prestiżowy magazyn „World Soccer Magazine”.

Pomnik na jego cześć

Wyrazem najwyższego uznania dla wkładu Zico w rozwój japońskiej piłki nożnej jest fakt, że przed stadionem Kashima Soccer Stadium w Japonii postawiono pomnik na jego cześć. Jest to symboliczny gest doceniający jego rolę jako „Boga Futbolu” w tym kraju.

Styl gry i umiejętności

Styl gry Zico był kwintesencją brazylijskiej szkoły futbolu – pełen finezji, kreatywności i techniki. Jest on często przywoływany jako przykład klasycznej „dziesiątki”.

• Był kreatywnym rozgrywającym z doskonałą wizją pola.
• Znany z popisowych podań bez patrzenia (no-look passes).
• Posiadał wyjątkową technikę dryblingu.
• Uznawany za jednego z najlepszych specjalistów od rzutów wolnych w historii – według szacunków zdobył z nich 101 goli (w tym 62 w meczach oficjalnych), stosując unikalną technikę mocnego wychylenia ciała do tyłu.
• Mimo że był naturalnie prawonożny, potrafił grać obiema nogami z niemal taką samą precyzją, co czyniło go nieprzewidywalnym dla obrońców na wielu pozycjach ofensywnych.

Kariera trenerska i administracyjna

Po zakończeniu kariery piłkarskiej Zico z powodzeniem odnalazł się w roli trenera i działacza sportowego, aktywnie przyczyniając się do rozwoju futbolu. Jako trener odnosił sukcesy z reprezentacją Japonii, wygrywając Puchar Azji w 2004 roku i prowadząc drużynę na Mistrzostwach Świata w Niemczech w 2006 roku. Prowadził również tureckie Fenerbahçe, z którym w sezonie 2007–08 dotarł do ćwierćfinału Ligi Mistrzów, co było historycznym osiągnięciem dla tego klubu. Przez krótki czas (około roku) pełnił funkcję Ministra Sportu w Brazylii w rządzie prezydenta Fernando Collora de Mello, gdzie wprowadził istotne przepisy dotyczące biznesowej strony funkcjonowania klubów sportowych.

Kontrowersje

Kariera Zico, choć pełna sukcesów, nie była pozbawiona kontrowersji, które wpłynęły na jej przebieg. Podczas gry w Udinese we Włoszech został oskarżony przez tamtejsze organy podatkowe o uchylanie się od płacenia podatków, co przyspieszyło jego decyzję o powrocie do Brazylii w 1985 roku. W ćwierćfinale Mundialu 1986 przeciwko Francji, wchodząc z ławki jako rezerwowy, zmarnował rzut karny w regulaminowym czasie gry, co mogło dać Brazylii awans.

Ciekawostki

Zico stał się ikoną futbolu, inspirując nie tylko kibiców, ale i artystów. Jego życie i kariera obfitują w barwne anegdoty. Brazylijski piosenkarz Jorge Ben Jor napisał na jego cześć piosenkę zatytułowaną „Camisa 10 da Gávea”, co pomogło zbudować mistyczną otoczkę wokół numeru 10 w klubie Flamengo. Jest autorem hat-tricka w meczu otwarcia profesjonalnej ligi japońskiej J.League, kiedy to jego Kashima Antlers pokonała Nagoya Grampus 5:0.

Arthur Antunes Coimbra, znany jako Zico, pozostaje jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii futbolu, a jego dziedzictwo trwa dzięki wybitnym osiągnięciom na boisku, w tym prowadzeniu Flamengo do triumfów w Copa Libertadores i Pucharze Interkontynentalnym w 1981 roku. Jego kariera pokazuje, jak kluczowe jest połączenie nieprzeciętnego talentu z niezwykłą determinacją, a jego wpływ na rozwój japońskiej piłki nożnej, gdzie zyskał miano „Boga Futbolu”, jest nieoceniony.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Zico_(footballer)