Marlon Brando Jr. (urodzony 3 kwietnia 1924 r.) był jednym z najbardziej wpływowych aktorów w historii kina, którego kariera trwała sześć dekad. Na lipiec 2004 roku, w momencie śmierci, aktor miał 80 lat. Zmarł 1 lipca 2004 roku w Los Angeles w Kalifornii. Znany z wprowadzania naturalizmu i tzw. „Metody” do aktorstwa filmowego, Brando zrewolucjonizował przemysł kinowy rolą Stanleya Kowalskiego w „Tramwaju zwanym pożądaniem” na Broadwayu, która przyniosła mu status gwiazdy i wywarła ogromny wpływ na jego dalszą karierę. Był trzykrotnie żonaty i miał jedenaścioro dzieci.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 80 lat (na lipiec 2004 r.)
- Żona/Mąż: Trzykrotnie żonaty (Anna Kashfi, Movita Castaneda, Tarita Teriipia)
- Dzieci: Jedenaścioro
- Zawód: Aktor, reżyser
- Główne osiągnięcie: Zrewolucjonizowanie aktorstwa filmowego, dwukrotny zdobywca Oscara
Kim był Marlon Brando?
Pochodzenie i dane biograficzne
Marlon Brando Jr., urodzony 3 kwietnia 1924 roku w Omaha w stanie Nebraska, był ikoną amerykańskiego kina, którego wpływ na aktorstwo jest nieoceniony. Jego kariera, od lat 40. XX wieku aż do śmierci 1 lipca 2004 roku w Los Angeles, w wieku 80 lat, wyznaczyła nowe standardy w prezentowaniu postaci na ekranie. Brando, choć często kojarzony z włoskim klimatem swych ról, miał przodków pochodzenia głównie niemieckiego, holenderskiego, angielskiego i irlandzkiego. W szczególności czuł silną więź z Irlandią, co sam podkreślał. Jego wizerunek jako Johnny’ego Strablera w filmie „Dziki” (1953) na stałe wpisał się do kanonu popkultury, symbolizując bunt i ducha epoki.
Wczesne życie i relacje rodzinne
Wychowanie Marlona Brando było naznaczone złożonymi relacjami rodzinnymi. Jego ojciec był handlowcem, a matka, aktorka teatralna, często nieobecna w jego życiu. Te wczesne doświadczenia, w tym silne przywiązanie do rodzinnej gospodyni i jej późniejsze odejście, miały znaczący wpływ na jego psychikę, prowadząc do problemów z poczuciem porzucenia. Aktor miał dwie starsze siostry: Jocelyn, która również wybrała karierę aktorską, i Frances. Ważną postacią w jego życiu była także przyjaźń z Wallym Coxem, nawiązana w dzieciństwie i trwająca do śmierci Coxa w 1973 roku.
Kariera aktorska Marlona Brando
Edukacja i początki kariery
Droga Marlona Brando do wielkiej kariery wiodła przez nowojorskie studia aktorskie pod okiem Stelli Adler, gdzie zgłębiał tajniki systemu Stanisławskiego. Adler podkreślała jego niezwykły instynkt aktorski, opisując jego naturalną reakcję na ćwiczenia sceniczne. Debiut sceniczny Brando miał miejsce w 1944 roku w broadwayowskim dramacie „I Remember Mama”.
Przełomowe role, które zdefiniowały epokę
„Tramwaj zwany pożądaniem” – narodziny gwiazdy
Rok 1947 przyniósł Marlonowi Brando rolę życia – wcielił się w Stanleya Kowalskiego w sztuce Tennessee Williamsa „Tramwaj zwany pożądaniem”. To właśnie ta kreacja na deskach Broadwayu ugruntowała jego status jako gwiazdy i zapoczątkowała rewolucję w aktorstwie filmowym, wprowadzając naturalizm i tzw. „Metodę”, która na zawsze zmieniła sposób postrzegania gry aktorskiej.
„Na nabrzeżach” – pierwszy Oscar
Po udanym debiucie filmowym w „The Men” (1950), gdzie dla autentyzmu spędził miesiąc w szpitalu dla weteranów, Marlon Brando w 1954 roku zdobył swoją pierwszą statuetkę Akademii za rolę dokera w filmie „Na nabrzeżach”. Ta nagroda była ukoronowaniem jego wczesnych sukcesów i potwierdzeniem jego niezwykłego talentu.
Spektakularny powrót w latach 70.
„Ojciec chrzestny” – drugi Oscar i narodziny legendy
Po okresie mniej udanych projektów, Marlon Brando powrócił w wielkim stylu w latach 70. XX wieku, odgrywając rolę Vito Corleone w arcydziele Francisa Forda Coppoli „Ojciec chrzestny” (1972). Za tę niezapomnianą kreację otrzymał swój drugi Oscar, potwierdzając swój status jako jednego z najwybitniejszych aktorów wszech czasów. Rola ta jest powszechnie uznawana za jedną z najbardziej ikonicznych w historii kina.
„Ostatnie tango w Paryżu” – artystyczna odwaga
W 1973 roku Marlon Brando zagrał w głośnym i kontrowersyjnym filmie „Ostatnie tango w Paryżu”, który wywołał szerokie dyskusje i umocnił jego wizerunek jako aktora odważnie podejmującego artystyczne ryzyko. Wcześniejsze nominacje do Oscara za filmy takie jak „Viva Zapata!” czy „Juliusz Cezar” dowodziły jego wszechstronności. Jego późniejsze produkcje, m.in. „Wyspa doktora Moreau” (1996) i „Rozgrywka” (2001), choć nie dorównywały wcześniejszym sukcesom, stanowiły kolejne etapy jego bogatej kariery.
Reżyseria – próba sił za kamerą
Marlon Brando próbował swoich sił również jako reżyser, czego owocem jest western „Dwa oblicza zemsty” (1961). Choć film ten nie odniósł sukcesu komercyjnego, jest ceniony za ambicję reżyserską i wizję artystyczną Brando, stanowiąc świadectwo jego wszechstronności w świecie filmu.
Życie prywatne Marlona Brando
Małżeństwa i związki
Marlon Brando był trzykrotnie żonaty: z Anną Kashfi, z którą miał syna Christiana, następnie z Movitą Castanedą, a jego trzecią żoną była Tarita Teriipia, poznana na planie „Buntu na Bounty”. Te związki były ważnym, choć często burzliwym, elementem jego życia osobistego.
Dzieci i ich trudne losy
Aktor doczekał się jedenaściorga dzieci, których losy często przyciągały uwagę mediów, zwłaszcza w kontekście tragicznych wydarzeń związanych z Christianem i Cheyenne. Te osobiste dramaty miały znaczący wpływ na ostatnie lata życia Brando, naznaczone problemami z zaburzeniami nastroju.
Bliskie relacje i dziedzictwo rodzinne
Poza relacjami małżeńskimi i rodzicielskimi, Marlon Brando pielęgnował głęboką przyjaźń z Wallym Coxem, która trwała od dzieciństwa do śmierci przyjaciela w 1973 roku. Silna więź z irlandzkimi korzeniami była również ważnym elementem jego tożsamości.
Osiągnięcia i nagrody Marlona Brando
Nagrody Akademii (Oscary)
Marlon Brando jest dwukrotnym laureatem Oscara. Pierwszą statuetkę otrzymał w 1954 roku za rolę w filmie „Na nabrzeżach”, a drugą w 1972 roku za niezapomnianą kreację Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym”. W sumie aktor był nominowany do nagrody Akademii osiem razy, co świadczy o jego stałej obecności w czołówce branży filmowej.
Inne prestiżowe nagrody i wyróżnienia
Dorobek Brando obejmuje również dwa Złote Globy, nagrodę festiwalu w Cannes dla najlepszego aktora oraz trzy nagrody BAFTA. W 1979 roku zdobył nagrodę Emmy za rolę w miniserialu „Roots: The Next Generations”. Nominacje do Oscara za role w tak różnorodnych filmach jak „Tramwaj zwany pożądaniem”, „Viva Zapata!”, „Juliusz Cezar”, „Sayonara” czy „Sucha biała pora”, świadczą o jego wszechstronności.
Tabela nagród i wyróżnień
| Nagroda | Film/Produkcja | Rok |
|---|---|---|
| Oscar | Na nabrzeżach | 1954 |
| Oscar | Ojciec chrzestny | 1972 |
| Nagroda Emmy | Roots: The Next Generations | 1979 |
Aktywizm i osobowość Marlona Brando
Zaangażowanie społeczne
Marlon Brando był aktywnym działaczem na rzecz praw obywatelskich i rdzennych Amerykanów, wykorzystując swoją sławę do zwracania uwagi na problemy społeczne. Jego zaangażowanie wykraczało poza sferę artystyczną, czyniąc go ważną postacią w kontekście społecznym.
Kontrowersje i wyzwania życiowe
Aktor był znany z ekscentrycznego zachowania i bycia „trudnym” we współpracy na planie, często preferując korzystanie z tablic z podpowiedziami (cue cards) dla większej naturalności gry. Brando wywoływał kontrowersje swoimi wypowiedziami na temat wpływów żydowskich w Hollywood. Ostatnie dwie dekady jego życia były naznaczone problemami z zaburzeniami nastroju oraz nadwagą, a także licznymi procesami związanymi z tragicznymi losami jego dzieci, co stanowiło jedno z największych wyzwań w jego życiu prywatnym.
Warto wiedzieć: W 1973 roku Marlon Brando odmówił przyjęcia Oscara za rolę w „Ojcu chrzestnym”, wysyłając na scenę aktywistkę Sacheen Littlefeather, która w jego imieniu protestowała przeciwko dyskryminacji Indian w kinie.
Ciekawostki z życia Marlona Brando
Wczesne doświadczenia i edukacja
Marlon Brando był problematycznym uczniem, wydalonym z kilku szkół za niesubordynację i łamanie regulaminu. Zanim zdobył sławę, pracował jako kopacz rowów. Publicznie dystansował się od Lee Strasberga, twierdząc, że jedynymi prawdziwymi nauczycielami byli dla niego Stella Adler i Elia Kazan.
Dziedzictwo i własna wyspa
Aktor był właścicielem polinezyjskiego atolu Tetiʻaroa, który obecnie jest luksusowym ekologicznym kurortem „The Brando Resort”, kontynuując jego dziedzictwo. Jego wpływ na historię kina jest niepodważalny; uznaje się go za jednego z najbardziej wpływowych aktorów w historii, a jego kariera, trwająca sześć dekad, kształtowała współczesne aktorstwo filmowe.
Lista ważniejszych ról filmowych
- The Men (1950)
- Tramwaj zwany pożądaniem (Streetcar Named Desire) (1951)
- Viva Zapata! (1952)
- Juliusz Cezar (1953)
- Dziki (The Wild One) (1953)
- Na nabrzeżach (On the Waterfront) (1954)
- Sayonara (1957)
- Bunt na Bounty (Mutiny on the Bounty) (1962)
- Dwa oblicza zemsty (One-Eyed Jacks) (1961)
- Ojciec chrzestny (The Godfather) (1972)
- Ostatnie tango w Paryżu (Last Tango in Paris) (1973)
- Superman II (1980)
- Don Juan DeMarco (1995)
- Wyspa doktora Moreau (The Island of Doctor Moreau) (1996)
- Rozgrywka (The Score) (2001)
Lista dzieci Marlona Brando
- Christian Brando
- Cheyenne Brando
Warto wiedzieć: Marlon Brando był postrzegany jako symbol buntu i „luki pokoleniowej”, a jego wizerunek jako Johnny’ego Strablera w „Dzikim” (1953) stał się ikoną popkultury.
Marlon Brando, wprowadzając nowatorską „Metodę” gry aktorskiej i tworząc niezapomniane kreacje, na zawsze odmienił oblicze kina i stał się inspiracją dla kolejnych pokoleń artystów. Jego życie, choć naznaczone wielkimi sukcesami zawodowymi, było również pełne osobistych tragedii, co czyni jego postać jeszcze bardziej fascynującą i godną uwagi w historii sztuki filmowej.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Czemu Marlon Brando nie przyjął Oscara?
Marlon Brando nie przyjął Oscara za rolę w „Ojcu chrzestnym” w proteście przeciwko traktowaniu rdzennych Amerykanów przez przemysł filmowy. Zamiast niego na ceremonii pojawiła się Sacheen Littlefeather, która odczytała jego oświadczenie.
Na co chorował Marlon Brando?
Marlon Brando cierpiał na szereg schorzeń, w tym na cukrzycę, problemy z sercem i nadwagę, które znacząco wpłynęły na jego zdrowie w późniejszych latach życia. Zmagał się również z problemami z oddychaniem, co wymagało stosowania aparatury tlenowej.
Ile lat miał Marlon Brando w ojcu chrzestnym?
Marlon Brando miał 48 lat, gdy zagrał Dona Corleone w filmie „Ojciec chrzestny”, który miał premierę w 1972 roku.
Ile Oscarów zdobył Marlon Brando?
Marlon Brando zdobył dwa Oscary w swojej karierze. Pierwszego otrzymał za rolę Terry’ego Malloya w filmie „Na nabrzeżach” (1954), a drugiego za postać Vita Corleone w „Ojcu chrzestnym” (1972).
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Marlon_Brando
